Waterverontreiniging treedt op wanneer schadelijke stoffen in het grondwater, rivieren, meren, sloten of zeewater terechtkomen. Deze stoffen kunnen het ecosysteem verstoren en water onbruikbaar maken voor consumptie of recreatie. Bodemverontreiniging ontstaat wanneer giftige stoffen in de grond terechtkomen en zich vervolgens via regenwater of bodemlagen verspreiden. Deze stoffen kunnen uiteindelijk in het grondwater belanden, wat directe gevolgen heeft voor de drinkwaterkwaliteit.

Oorzaken van waterverontreiniging

Waterverontreiniging heeft diverse oorzaken, zoals:

• Historische lozingen: Tot de jaren 70 loosden bedrijven afval direct in meren en rivieren.
• Bodemverontreiniging: Vervuilende stoffen in de bodem dringen door naar het grondwater.
• Overbemesting: Overtollige meststoffen belanden in water en veroorzaken problemen zoals algenbloei.
• Overlopende riolen: Bij hevige regenval kan afvalwater direct in sloten en vijvers stromen.
• Indirecte verontreiniging: Denk bijvoorbeeld aan roet dat via regen in het water terechtkomt.
• Medicijnresten: Deze komen via het riool in rivieren en sloten.
• Grensoverschrijdende vervuiling: Schadelijke stoffen uit andere landen, zoals Duitsland, kunnen via rivieren zoals de Rijn in Nederland belanden.

Oorzaken van bodemverontreiniging

Een aantal oorzaken van bodemverontreiniging zijn chemische stoffen zoals:

• Zware metalen, zoals lood, kwik, zink en nikkel.
• PAK's: Polycyclische aromatische koolwaterstoffen die vaak vrijkomen bij verbranding.
• Bestrijdingsmiddelen: Het veelvuldig gebruik van landbouwproducten in de bodem kan leiden tot schadelijke reststoffen in de bodem.

Bodem- en waterverontreiniging in het milieurecht

Het milieurecht speelt een belangrijke rol bij het beschermen van bodem en water. In Nederland en de Europese Unie zijn strenge wetten van kracht die verontreiniging moeten voorkomen en aanpakken. Een belangrijke wet uit het milieurecht is de Wet Bodembescherming. Deze wet bevat richtlijnen voor het voorkomen en saneren van bodemverontreiniging.